Råd

Co jest zdrowsze: delikatne masło czy aromatyczna oliwa?

Co jest zdrowsze: delikatne masło czy aromatyczna oliwa?

Författare

Marta Kłos

2018-03-29

Wokół różnych rodzajów tłuszczów krąży sporo mitów, niedopowiedzeń i półprawd. Przypisuje im się, często niesłusznie, choroby serca, miażdżycę lub nadwagę. Wiele osób decyduje się nawet wyeliminować ze swej diety owiany złą sławą tłuszcz. Tymczasem wielu dietetyków jest zdania, że są one niezbędnym składnikiem diety i szkodliwsze od nich są węglowodany. Dziś bierzemy pod lupę obecne niemal w każdym domu masło i oliwę – są naszym wrogiem czy sprzymierzeńcem? Sprawdźmy!

Bułka z masłem

Masło, czyli produkt odzwierzęcy

Masło jest produktem naturalnym, które powstaje ze śmietany mleka krowiego. Mowa oczywiście o prawdziwym maśle, zawierającym około 82% tłuszczu. Zawiera zatem naturalne zwierzęce białko, które sprawia, że podczas smażenia na maśle łatwo je przypalić. Stąd do obróbki produktów na patelni w wysokich temperaturach zalecane jest masło klarowane, czyli pozbawione białka.

Czym jest prawdziwe masło?

Nazwa masło jest zastrzeżona dla produktów bez domieszek tłuszczów roślinnych o określonej zawartości tłuszczu mlecznego (80%-90% dla masła (nie więcej niż 16% wody i 2% suchej beztłuszczowej masy mleka), 60%-62% dla masła o zawartości 3/4 tłuszczu, 39%-41% dla masła półtłustego).

Cenne składniki masła

Masło zawiera sporo witaminy A, której zawdzięczamy m.in. dobry wzrok. Wpływa również na przebieg procesów wzrostowych, dlatego jest niezbędnym składnikiem diety najmłodszych.

Masło dostarcza nam także witaminę D – wszyscy wiemy, że zdrowe zęby i mocne kości to właśnie jej zasługa. Z kolei dzięki zawartość witaminy E masło pozwala opóźnić zachodzące w naszym organizmie procesy starzenia.

Niepowtarzalny smak!

Poza tymi wszystkimi składnikami masło ma również wyśmienity smak. Dodane do ciasta, sprawia, że staje się kruche i smaczne, zaś jajecznica na maśle to... no, cóż, po prostu niebo w gębie! Masło jest też niezastąpionym składnikiem wyśmienitego sosu holenderskiego oraz domowych kanapek. Chrupiąca kajzerka z odrobiną świeżego masła – któż z nas by odmówił?

Wpływa masła na nasze zdrowie

Czy więc maślana kostka kryje w sobie w ogóle jakieś wady? Niestety tak. Ze względu na dużą zawartość tłuszczów nasyconych masło jest bardzo kaloryczne i bogate w cholesterol. Podobnie jak inne tłuszcze pochodzenia zwierzęcego: sery, smalec, mleko, masło jest jednak cennym źródłem energii dla organizmu. Poza tym tłuszcze te chronią narządy wewnętrzne przed uszkodzeniami. Najnowsze wyniki badań pokazują natomiast, że nasycone kwasy tłuszczowe nie przyczyniają się do zwiększania ryzyka zawału serca i udaru mózgu, jak się powszechnie sądzi.

Masło tylko "na surowo"

Należy jednak pamiętać, że masło nie nadaje się do smażenia (chyba, że jest klarowane)!
nóż do masła Nordic
szpatułki do formowania masła Kilner
nóż do masła Nordic
szpatułki do formowania masła Kilner

Oliwa sprawiedliwa?

Oliwa stara (prawie) jak świat

Oliwę z oliwek wyciskano z drzewa oliwkowego już wiele wieków temu - oliwę wytwarzali starożytni Grecy, a po nich Rzymianie i średniowieczni mnisi w europejskich klasztorach... Co ciekawe, drzewo oliwne dożywa nawet 2000 lat, dlatego dzisiaj spożywana oliwa to ta sama, którą pozyskiwano przed wieloma latami! Inna ciekawosta jest taka, że drzewko oliwne kwitnie przez cały rok i wydaje owoce aż do końca życia. 

Oliwne żniwa

Oliwkowe żniwa odbywają się jesienią. Oliwki razem z pestkami są miażdżone i wytłacza się z nich sok. Po odwirowaniu wody i przefiltrowaniu powstaje czysta oliwa z oliwek. 500 kg oliwek daje ok. 57 litrów oliwy.

Oliwa pełna zdrowia

Ten śródziemnomorski rarytas doczekał się zaszczytnego miejsca także w polskiej kuchni. Czy słusznie? Oliwa z oliwek bogata jest w witaminy A, D, E oraz K. Wpływa więc korzystnie na kondycję naszej skóry, kości i zębów. Działa również przeciwzapalnie, często okazuje się też pomocna w starciu z alergią. Jest znakomitym dodatkiem do sałatek, sosów oraz marynat. Nadaje się także do smażenia, choć lepiej używać do tego oliwy gorszej jakości, aby nie marnować składników odżywczych.

A jaki rodzaj oliwy wybrać? To wcale nie takie proste!

Kupuj oliwę posiadającą oznaczenie extra virgin – jest najzdrowsza!

Czy dopatrzymy się w niej zatem jakichkolwiek minusów? Jak każdy tłuszcz, również ona szkodzi w nadmiarze. Poza tym, musimy być bardzo ostrożni przy jej wyborze – najwięcej korzyści dla zdrowia i kubków smakowych znajdziemy w niefiltrowanej oliwie z pierwszego tłoczenia.

Rodzaj oliwyCharakterystyka
OLIWA EXTRA VIRGINJest to produkt najwyższej jakości - uzyskiwana z pierwszego tłoczenia na zimno, jest tłuszczem całkowicie naturalnym, bez jakichkolwiek dodatków, ma zielonkawy kolor i jest gęsta. Można też stosować ją jako dodatek do sałatek, ale najlepiej na surowo. Poziom kwasowości oliwy z oliwek extra virgin nie wynosi więcej niż 0,08 procenta.
 Oliwa typu virgin również jest produktem z pierwszego tłoczenia, jednak jej poziom kwasowości wynosi więcej niż 0,08 procenta, ale mniej niż 2 procent. Sprawdza się podczas smażenia, gotowania, jako dodatek do sałatek.
OLIWA LAMPANTETen rodzaj oliwy z oliwek poddawany jest rafinacji, czyli ogrzewaniu. Ogrzewanie oliwy sprawia, że traci ona smak, zapach, polifenole i witaminy, dlatego następnie jest mieszana w odpowiednich proporcjach z oliwą virgin lub extra virgin.
OLIWA Z WYTŁOCZYN OLIWNYCHDo tego typu zaliczamy oliwę sansa (nazwa włoska) i pomace (nazwa angielska). To produkty najniżej jakości, otrzymywane z pozostałości po procesie tłoczenia. Dodaje się do nich rozpuszczalniki chemiczne, co sprawia, że w produkcie zostaje niewiele samej oliwy. Oliwa z wytłoczyn oliwnych poddawana jest rafinacji, która czyni ją zdatną do spożycia.

 

dozownik do oliwy Italian
dozownik do oliwy i octu Kitchen Craft
dozownik do oliwy Italian
dozownik do oliwy i octu Kitchen Craft

Jak przechowywać masło a jak oliwę?

Masło

Wbrew powszechnej opinii lodówka nie jest jedynym miejscem, gdzie możemy je przechowywać. Trzymanie go w temperaturze pokojowej nie jest niebezpieczne – zawiera jedynie kilkanaście procent wody, nie jest więc środowiskiem, które sprzyjałoby rozwojowi bakterii. Dopilnujmy jednak, by znalazło się w czystym pojemniku z przykryciem. Najlepszym rozwiązaniem są dobrze nam znane maselniczki, które będą nie tylko funkcjonalnym elementem wyposażenia, ale również ozdobą kuchni. Zastanówmy się więc, która będzie najlepsza.

Phoenix smörask

650,96 kr

Phoenix smörask

Bloomingville

Expeditionstid inom 10 arbetsdagar

-10%
Maselniczka Fleur

679,80 kr755,33 kr

Maselniczka Fleur

Villeroy & Boch

Expeditionstid inom 10 arbetsdagar

-10%
Easter Delight Smörask

615,53 kr683,92 kr

Easter Delight Smörask

Villeroy & Boch

Expeditionstid inom 24 timmar

Les Objets Mouleversants Smörask

700,40 kr

Les Objets Mouleversants Smörask

Serax

Expeditionstid inom 10 arbetsdagar

Oliwa

Oliwę powinniśmy przechowywać z dala od światła, w chłodnym miejscu. Unikajmy jednak lodówki, gdyż zbyt niska temperatura może powodować jej krzepnięcie. Możemy trzymać ją w oryginalnym opakowaniu bądź przelać do specjalnego dozownika. Zdecydowanie bardziej polecamy tę drugą opcję – dozownik jest poręczny, będzie też świetną ozdobą pięknie zastawionego stołu. Jego wygląd dopasujmy do wystroju kuchni lub jadalni. Do wyboru mamy m.in. dozowniki ceramiczne, szklane oraz z elementami stalowymi. Umieśćmy w nich ulubione zioła i przyprawy, a oliwa zyska niepowtarzalny aromat. Świetnym rozwiązaniem są oryginalne dozowniki 2w1 – do oliwy i octu. Dzięki nim za jednym zamachem doprawimy np. ulubioną sałatkę.

Lekue oljespridare 150 ml

162,05 kr

Lekue oljespridare 150 ml

Lekue

Expeditionstid inom 10 arbetsdagar

Champagne Olje- och vinägerflaska 160 ml, rökgrå

466,93 kr

Champagne Olje- och vinägerflaska 160 ml, rökgrå

Crushgrind

Expeditionstid inom 10 arbetsdagar

Le Creuset Oljesprayflaska 90 ml

563,06 kr

Le Creuset Oljesprayflaska 90 ml

Le Creuset

Expeditionstid inom 10 arbetsdagar

Le Creuset Oljeflaska 600 ml

480,66 kr

Le Creuset Oljeflaska 600 ml

Le Creuset

6 varianter

Za i przeciw - oliwa czy masło?

Zalety i wady masła

Zalety:

  • Zawiera dobroczynne witaminy A, D i E,
  • Dodaje energii i chroni narządy wewnętrzne,
  • Pysznie smakuje i jest dodatekim do wielu dań!

Wady:

  • Zawiera dużo tłuszczów nasyconych i podwyższa cholesterol,
  • Nie można na nim smażyć - chyba że jest klarowane,
  • Jełczeje, dlatego należy je odpowiednio przechowywać.

Zalety i wady oliwy

Zalety:

  • Zawiera dobroczynne witaminy A, D, E oraz K,
  • Działa przeciwzapalnie i wpływa korzystnie na kondycję skóry,
  • Pysznie smakuje zarówno z bagietką, jak i w sałatce,
  • Można ją łączyć z octem balsamicznym w celu stworzenia sosów.

Wady:

  • Istnieje kilka jej rodzajów, dlatego należy wybierać jej rodzaj z głową.

Liczy się jakość!

Zarówno masło, jak i oliwa są niezbędnymi składnikami zdrowej, zbilansowanej diety. Pamiętajmy jednak, by sięgać wyłącznie po produkty wysokiej jakości. Spożywane w racjonalnych ilościach, mają korzystny wpływ na nasze zdrowie, wygląd i samopoczucie.
 
dozownik do oliwy Italian
dozownik do oliwy i octu Kitchen Craft
dozownik do oliwy Hello Functionals WMF
dozownik do oliwy Italian
dozownik do oliwy i octu Kitchen Craft
dozownik do oliwy Hello Functionals WMF
Marta Kłos
M
Marta Kłos
Niespokojna dusza, która odnajduje równowagę w kuchni. Kocha gotować i odkrywać nowe smaki. Uwielbia nieustannie zmieniać wystrój swojego mieszkania i wyszukiwać gadżety i akcesoria ułatwiające życie.